Yıllardır İngiltere’de uzmanlık şartları ile ilgili alakalı sorular içeren mailler alıyorum. Bu zamana kadar hemen hemen hepsini elimden geldiğince ayrı ayrı cevaplamaya çalıştım. Ancak son zamanlarda islerimin yoğunluğu sebebi ile bireysel mailleri cevaplayamadığımı fark edince her ne kadar bloğumun formatına pek uymasa da, faydalı olmak amacı ile bu yazıyı yazmaya karar verdim. Aşağıda ana hatları ile elimden geldiğince basitleştirerek İngiltere’de uzmanlık eğitiminin açıklamaya çalışacağım.

Önce şunu söylemem gerekiyor. İngiltere’de sistem oldukça kompleks ve uzmanlık suresi hemen hemen dünyanın her tarafına göre oldukça uzun. Bunun en önemli sebebi, uzmanlık eğitim sisteminin sizi aynı zamanda klinik şefi ve eğitmen olarak yetiştirmeye çalışması diye düşünüyorum.

İngiltere’de uzmanlık yapmaya niyetliyseniz, işe, bir kaç yıl önce sevgili arkadaşım ve meslektaşım Dr. Esra Çağlar ile yazmış olduğum makale ile başlayabilirsiniz. Oldukça uzun bir makale ama NHS (National Health System)’in genel olarak işleyişini ve uzmanlık eğitiminin esaslarını anlayabilmek için oldukça faydalı olacağını düşünüyorum.

http://www.sdplatform.com/Dergi/533/Ingilterede-ulusal-saglik-sistemi-ve-egitim-hastanesi-iliskisi.aspx

Ben uzmanlığımı epeyce bir süre önce bitirdim. Sistem sürekli değişmeye ve kendini yenilemeye devam ediyor. Ama son şekli ile özetlemeye çalışacağım.

Önce mezun olduğunuz, yada okumakta olduğunuz Tıp Fakültesinin WHO’da geçerliliği olup olmadığını kontrol edin. http://www.who.int/hrh/wdms/en/

Tip fakültenizin geçerliliği varsa, sıra İngilizce dil yeterliliğinizi kanıtlamaya geliyor. IELTS’den (ortalama 7) alarak geçmeniz gerekiyor. IELTS’i geçtikten sonra sıra PLAB adı verilen iki aşamalı uzmanlığa giriş sınavlarına geliyor.

http://www.gmc-uk.org/doctors/plab.asp

PLAB’lari geçtikten sonra İngiltere’de iş almanız garanti edilmiyor. PLAB’lari gecen hekimler, şayet iki yıl içerisinde iş alamazlarsa sınavları geçersiz sayılıyor. PLAB’lari geçtikten sonraki süreç şöyle; Sınav sonuçlarınız ile General Medical Council’a basvuru yapıyor ve kayıt oluyorsunuz. Sonrasında dekanlıklara uzmanlık rotasyonu için online başvuruda bulunuyorsunuz. Online başvurunuz başarı ile sonuçlanırsa, mülakata çağrılıyorsunuz. Yılda bir kaç kez ülke çapında mülakatlar oluyor. Bu mülakatlar (gün boyu sürüyor) da bir kaç panel sizi ayrı ayrı değerlendiriyor, CV’niz, geçmiş tecrübeniz, mülakatlardaki mesleki yeterliliğiniz ve karakter analiziyle ilgili olarak sorulan kritik sorulara verdiğiniz cevaplar, komünikasyon yeteneğiniz üzerinden bir değerlendirme yapılıyor. Eğer başarılı iseniz dekanlıklardan rotasyon teklifi alıyorsunuz. Sistem pozitif diskriminasyonla, önce İngiltere vatandaşlarına, sonra Avrupa vatandaşlarına, sonrasında da Avrupa dışı vatandaşlara teklifte bulunuyor. Bundan sonraki asama için aşağıdaki linklere bakmanızı tavsiye ediyorum.

Uzmanlık eğitiminiz süreci içerisinde iki yada üç aşamalı olarak, ilgili uzmanlık alanında sınavlara tabii tutuluyorsunuz. Bunun yanında her yıl kurulda, performansınız değerlendiriliyor ve bir sonraki yıla geçip geçemeyeceğinize karar veriliyor. Bu aşamaları başari ile geçen hekimler “Consultant” ünvanını alarak çalışma hayatlarına devam ediyorlar..

Bazı maillerde bana hekim arkadaşlar İngiltere’de İngilizcelerini ilerletmek icin “observershiplik” yapmak istediklerini belirtip bu konuda fikrimi soruyorlar. Şahsen, ben İngiltere’de bir hastane de “observershiplik” yaparak İngilizcenin ilerletilebilmesinin çok mümkün olabileceğini düşünmüyorum. Yıllardır sistemin içerisinde çalışan biri olarak, tüm iyi niyetinize rağmen, aşırı derecedeki yoğunluğa bağlı olarak, yurt dışından gelmiş olan hekimlere zaman ayırmak hemen hemen hiç mümkün olmuyor. Ben şahsen kendi yapmış olmuş vizitlere onları da katmaya çalışmak noktasında elimden geleni yapmamam rağmen, “observer”’ larla çok az konuşabilme imkânı buluyordum. Çünkü kıdemliler yada uzmanlar olarak hep bitirmeniz gereken bir vizitiniz, vizit sonrası yetişmeniz gereken bir toplantı ve sonrasında takip eden bir polikliniğiniz oluyor. Asistanlarsa, visit sonrası, vizit esnasında alınan kararların uygulamaya konulması ile meşgul oluyorlar. Dolayısı ile observer’lar sadece gözlemleyebiliyorlar, aktif bir şekilde konuşabilme imkânı bulmak yerine. Bu saydığım sebeplerden dolayı, Türkiye’de gramer, vocabulary, writing ve reading manasında proficiency’e ulaşmış İngilizce, belki bir kaç aylığına bir İngilizce kursuna gidilerek, yada İngilizce konuşulan bir Afrika ülkesinde bir kaç aylığına gönüllü olarak çalışarak ilerletilebilir diye düşünüyorum. İngiltere’de Observerlik yapmak istiyorsanız, başvurunuzu gitmek istediğiniz hastanenin bağlı olduğu dekanlığın websitesi üzerinden başvuruyorsunuz.

Ben yurt dışında uzmanlık yapmak isteyen tüm hekim arkadaşlara, ABD ve Kanada’yı da araştırmalarını tavsiye ederim. Ben yukarıdaki makaleyi yazarken yapmış olduğum araştırma sonuçlarına ve ABD’de uzmanlık yapan hekim arkadaşların şahsi tecrübelerini göz önüne alarak, özellikle ABD’nin uzmanlık sisteminin İngiltere’ye göre çok daha direkt, kısa, anlaşılabilir ve bir çok açıdan daha kolay olduğunu düşünüyorum. Örneğin ABD’de Pediatri 3 yılken, İngiltere’de 8 yıl. ABD uzmanlığa giriş sınavı USML’den çok iyi bir not aldığınızda hemen hemen iyi bir programa yerleştirilmemeniz imkânsız. Oysa İngiltere’nin sınavı PLAB’lardan aldığınız çok iyi notun pek bir ehemmiyeti yok. Yukarıda da belirttiğim gibi başvurunuz bir bütün olarak değerlendiriliyor ve mülakatlarda çok iyi bir performans göstermeniz bekleniyor.

Şahsi tecrübemle ilgili olan sorulara gelince; yukarıda da belirttiğim gibi ben uzmanlık başvuru sürecinden ve tüm bu sınavlardan uzun süre önce geçtim. O sebeple bu soruları çok iyi cevaplamam mümkün olmayabilir. Çünkü son beş altı yıldır uzmanlık İngiltere’de daha kompleks ve yorucu hale geldi. Fakat bunları anlatarak, İngiltere de uzmanlık yapmak isteyenlerin hevesini kırmak istemem. En baş şart, kesinlikle Ingilizce’nizin çok çok iyi seviyede olması. Bunun yanında eğer CV’niz, mülakat teknikleriniz de iyi ise birlikte yarışa girdiğiniz British ve Avrupa vatandaşlarını arkanızda bırakarak en iyi işleri, en iyi üniversite hastanelerinde almanız çok mümkün. Yorucu bir yarış fakat bir kez iyi bir üniversite hastanesinde işe başladıktan sonra işler biraz daha kolaylaşabiliyor.

Son olarak, ben çok uzun yıllardır İngiltere’de yaşadığım için İngiltere artık bir nevi evim oldu. Allah’a şükür, bu ülkede en iyi araştırma hastanelerinde çalışarak uzmanlığımı tamamlama imkânı buldum. Eğitim kalitesinin çok iyi olduğunu düşünüyorum ve eğitimimi burada yaptığım için kendimi çok şanslı hissediyorum. Kaliteli eğitim fırsatının yanında, kanımca İngiltere, özgürlükler, yaşam kalitesi, dünyanın her yerinden gelen insanların birlikte oluşturduğu sofistike kozmopolitesi ile bu anlamda Türkiye dışında yaşanabilecek en güzel ülkelerin başında yer alıyor. Tabi ki bu naçizane benim düşüncem. Zannederim, nereye gidilirse gidilsin, önemli olan her hangi bir ülkeye gitmeden önce gideceğiniz ülkenin konuşma dili ve sistemin işleyişi ile ilgili gerekli inceleme ve donanımı kazanmak diye düşünüyorum. Gayret bizden, Tevfik Allah’tan.

Umarım bu yazım yoğunluğum sebebi ile maillerine cevap veremediğim tüm hekim arkadaşlar için faydalı olur. Bu vesile ile kendilerinden özür istirham ediyor, herkese sağlık, afiyet ve huzurla dolu bir 2014 diliyorum. Sevgi ile kalın..